.کاربردهای مهم PCR
تهیه نسخه های متعدد از یک ژن مورد نظر: گاهی برای مطالعات بیولوژی مولکولی لازم است که یک ژن با نسخههای نسبتا زیاد در دسترس باشد. بدین منظور میتوان با استفاده از روش PCR ژن مورد نظر را در مقایسه با بقیه ژنها تکثیر نمود.
بررسی حضور یا عدم حضور یک ژن: با استفاده از این روش میتوان تشخیص داد که آیا یک ژن در یک سلول حضور دارد یا نه؟ گاهی نیز از این مطالعات برای بررسی وجود ژنهای مختلف باکتریها یا ویروسها در بدن افراد استفاده میکنند. تشخیص بیماریهای قبل از تولد: با استفاده از PCR و بکار گرفتن پرایمرهای مربوط به یک ژن بیمار و پرایمرهای مربوط به ژن سالم آلل آن میتوان از تولد کودکان دارای بیماریهای ژنتیکی جلوگیری کرد. برای این کار بعد از لقاح تخمک در آزمایشگاه ، بعد از رسیدن تخمک به حالت 10 سلولی ، یک سلول را جدا کرده و با استفاده از پرایمرها از ژن مورد نظر PCR صورت میگیرد، اگر بعد از PCR منحصرا ژن سالم تکثیر پیدا کرد، این مفهوم هموزیگوت بودن سلولهای جنینی و سالم بودن آنهاست.
تعیین جنسیت جنین: معمولا چند تخمک با چند اسپرم در آزمایشگاه لقاح مییابند و سپس اجازه تکثیر به سلول تخم داده و با رسیدن تخم به مرحله ده سلولی ، یکی از سلولها را جدا کرده و بوسیله پرایمرهای ویژه مربوط به کروموزوم y مورد PCR قرار میگیرد. کروموزوم y منحصرا در سلولهای نر دیده میشود. اگر قطعه تولید نشده در PCR بوسیله الکتروفورز و بطور دقیقتر توسط ساترن بلوتینگ تشخیص داده شد، جنین از نوع پسر و در غیر این صورت دارای کروموزومهای xx خواهد بود.
روشهاي تغييريافته PCR و كاربرد اين روشها در شناسايي و درمان
Multiplex-PCR يكي از روشهاي تغييريافته PCR است كه در آن تنها يك جايگاه ژني مورد بررسي قرار ميگيرد، با استفاده از پرايمرهاي مختلف ميتوان چندين جايگاه را مورد بررسي قرار داد و از چندين جفت پرايمر اختصاصي جهت تكثير استفاده ميشود. كاربردهاي اين روش ميتواند شامل موارد زير باشد:
1) بخشهاي بزرگي از يك DNA (هدف)، جهت جستوجوي تغييرات ميتواند بررسي شود. براي مثال كشف نقصها در بيماري ديستروفي عضلاني روشن يا كشف بخشهاي مختلف IS6110 و IS986 در مايكروباكتريوم توبر كلوزيس عامل بيماري سل،
2) بخشهاي غيرمربوط به هم در ژنوم هدف ميتواند مورد آزمايش واقع شود و
3) ميتوان از طريق اين روش با پرايمرهاي مختلف به جستوجوي عوامل مختلف پرداخت، مانند شناسايي عوامل شايع مننژيت. اين روش بيشتر براي شناسايي جايگاههايي از ژنها به كار ميرود كه انواع زيادي از جهش در آنها به وقوع ميپيوندد.
RT-PCR
اين روش به PCR نسخهبرداري معكوس نيز معروف است كه ماده اوليه در آن RNA است. اولين مرحله در اين روش تبديل RNA به DNA (DNAاي كه مكمل توالیهاي mRNA است) توسط آنزيم نسخهبردار معكوس صورت ميگيرد (RT). برخي از موجودات مانند برخي از ويروسهاي RNAدار، ژنومشان تنها از RNA ساخته شده است.
آزمایش با روش PCRARMS-PCR
اين روش تكثيري قدرتمند براي مشخص كردن جهشهاي نقطهاي است. در اين روش از پرايمرهاي جهش يافته و طبيعي در دو لوله جداگانه استفاده ميشود. اگر عمل پليمريزاسيون در لوله حاوي پرايمر طبيعي انجام شود، نشاندهنده نبود جهش نقطهاي در باز مورد نظر است و اگر عمل پليمريزاسيون در لوله حاوي پرايمر جهش يافته انجام شود، نشاندهنده حضور جهش نقطهاي در باز مورد نظر است.Nested-PCR
در اين روش از دو جفت پرايمر استفاده ميشود، طوري كه جفت دوم دربین جفت اول جاي ميگيرد اين روش در تعيين جنسيت جنين در سه ماهه اول بارداري استفاده شده و از اين طريق توانستهاند بيماريهاي وابسته به جنس را تعيين كرده و از تولد كودكان بيمار جلوگيري كنند.
همچنين ويروس “سيتومگالوويدوس” كه ميتواند سبب ناشنوايي در 1% از كودكان شود، توسط اين روش تشخيص داده شده و امكان درمان زودهنگام از اين طريق امكانپذير است. جنينهاي مبتلا به سندروم داون نيز در مرحله بارداري مادر با اين روش تشخيص داده شدند.آزمایش با روش PCRReal-Time PCR
به علت ورود نسل جديدي از ترموسايكلرها با سيستم فلورومتري كه اجازه پايش پيوسته خاصيت فلوئورسانس محصول PCR در زمان جمع شدن را ميدهد، اين روش ابداع شد. اين روش به دليل كاهش زمان سيکل هاي PCR، حذف مرحله Post-PCR و كاربرد نشانگرهاي فلوروژنيك و روشهاي حساس آشكارسازي تابش آنها باعث افزايش سرعت اين سيستم نسبت به سيستم PCR معمولي شده است. براي شناسايي بسياري از ويروسهاي عامل بيماريهاي انسان از اين روش استفاده شده است.آزمایشگاه در اصفهان- آزمایشگاه تشخیص طبی ، پاتولوژی و سیتولوژی دکتر فولادی اصفهان تلفن تماس: 32232910-031
آدرس سایت آزمایشگاه :www.Fooladilab.ir